Al-‘Abbas, paman Nabi shallallahu ‘alaihi wa sallam, datang menemui Nabi shallallahu ‘alaihi wa sallam, lalu berkata, “Wahai Rasulullah, ajarilah aku doa untuk memohon kepada Allah dengan doa itu.” Beliau ‘alaihish shalatu was salam bersabda, “Wahai Paman, mintalah ‘afiyah kepada Allah.” Beberapa hari pun berlalu. Kemudian Al-‘Abbas datang lagi seraya berkata, “Wahai Rasulullah, ajarilah aku doa untuk memohon (kepada Allah) dengan doa itu.” Beliau bersabda, “Wahai Paman, mintalah ‘afiyah kepada Allah di dunia dan akhirat.” Hadis ini diriwayatkan oleh At-Tirmidzi dan Ahmad. At-Tirmidzi berkata, “Hadis ini sahih.”
Imam Ahmad juga meriwayatkan dengan sanad yang sahih dari Abu Bakar Ash-Shiddiq radhiyallahu ‘anhu, bahwa beliau pernah berkhotbah di hadapan manusia. Beliau berkata, “Rasulullah shallallahu ‘alaihi wa sallam pernah berkhotbah di tempatku ini.” Kemudian Abu Bakar radhiyallahu ‘anhu menangis, lalu berkata, “Sesungguhnya Rasulullah shallallahu ‘alaihi wa sallam bersabda, ‘Mintalah ‘afiyah kepada Allah. Sebab, tidaklah seorang hamba diberi sesuatu, setelah keyakinan, yang lebih utama daripada ‘afiyah.’”
Maka, meminta ‘afiyah kepada Allah termasuk doa yang agung, yang semestinya dijaga oleh seorang muslim setiap hari. Yaitu dengan membaca, “Aku memohon ‘afiyah di dunia dan akhirat kepada Allah.”
Apa itu ‘afiyah? ‘Afiyah adalah keselamatan dari setiap perkara buruk yang menimpa seseorang dalam urusan agama maupun dunianya. ‘Afiyah dalam agama adalah Allah Ta’ala menyelamatkan agamamu, dari fitnah syubhat, dan fitnah syahwat, serta menjadikanmu tetap teguh di atas agama Allah ‘Azza wa Jalla hingga engkau berjumpa dengan-Nya. Adapun ‘afiyah di dunia, pertama-tama mencakup kesehatan badan. Yaitu Allah Ta’ala menjadikanmu sehat dan diberi keselamatan.
‘Afiyah juga mencakup keselamatan dari kegelisahan, kesempitan hati, kesedihan, dan semisalnya. ‘Afiyah juga mencakup keselamatan bagi keluargamu. Yaitu Allah ‘Azza wa Jalla menjaga agama mereka dan menjaga urusan dunia mereka. ‘Afiyah juga mencakup harta, yaitu Allah menjaga hartamu, dan hal-hal semisal itu.
Karena itulah, di antara zikir pagi dan petang adalah: ALLAAHUMMA INNII AS ALUKAL ‘AAFIYAH FID DUN YAA WAL ‘AAKHIROH ALLAAHUMMA INNII AS ALUKAL ‘AAFIYAH FII DIINII WA DUN YAAYA WA AHLII WA MAALII
“Ya Allah, sesungguhnya aku memohon ‘afiyah kepada-Mu di dunia dan akhirat. Ya Allah, sesungguhnya aku memohon ampunan dan ‘afiyah kepada-Mu pada agamaku, duniaku, keluargaku, dan hartaku.” (HR. Abu Dawud).
=====
جَاءَ الْعَبَّاسُ عَمُّ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللهِ، عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو اللهَ بِهِ فَقَالَ عَلَيْهِ الصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ: يَا عَمُّ، سَلِ اللهَ الْعَافِيَةَ ثُمَّ مَكَثَ أَيَّامًا، ثُمَّ جَاءَ مَرَّةً أُخْرَى فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللهِ، عَلِّمْنِي دُعَاءً أَدْعُو بِهِ قَالَ: يَا عَمُّ، سَلِ اللهَ الْعَافِيَةَ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ أَخْرَجَهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَحْمَدُ، وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ
وَأَخْرَجَ أَحْمَدُ بِسَنَدٍ صَحِيحٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ أَنَّهُ خَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ: خَطَبَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَقَامِي هَذَا ثُمَّ بَكَى أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَلُوا اللهَ الْعَافِيَةَ فَإِنَّهُ مَا أُعْطِيَ الْعَبْدُ شَيْئًا بَعْدَ الْيَقِينِ، أَفْضَلَ مِنَ الْعَافِيَةِ
فَسُؤَالُ اللهِ الْعَافِيَةَ مِنَ الْأَدْعِيَةِ الْعَظِيمَةِ الَّتِي يَنْبَغِي أَنْ يَحْرِصَ عَلَيْهَا الْمُسْلِمُ كُلَّ يَوْمٍ أَنْ تَقُولَ: أَسْأَلُ اللهَ الْعَافِيَةَ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ
مَا هِيَ الْعَافِيَةُ؟ الْعَافِيَةُ هِيَ السَّلَامَةُ مِنْ كُلِّ مَكْرُوهٍ يُصِيبُ الْإِنْسَانَ فِي أُمُورِ دِينِهِ أَوْ دُنْيَاهُ الْعَافِيَةُ فِي الدِّينِ: أَنَّ اللهَ تَعَالَى يُسَلِّمُ لَكَ دِينَكَ مِنْ فِتَنِ الشُّبُهَاتِ وَفِتَنِ الشَّهَوَاتِ وَتَبْقَى ثَابِتًا عَلَى دِينِ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ حَتَّى تَلْقَاهُ وَالْعَافِيَةُ فِي الدُّنْيَا تَشْمَلُ أَوَّلًا الصِّحَّةَ فِي الْبَدَنِ بِأَنَّ اللهَ تَعَالَى يَجْعَلُكَ صَحِيحًا مُعَافًى
وَتَشْمَلُ كَذَلِكَ السَّلَامَةَ مِنَ الْهُمُومِ وَالْغُمُومِ وَالْأَحْزَانِ وَنَحْوِهَا وَتَشْمَلُ كَذَلِكَ الْعَافِيَةَ فِي أَهْلِكَ بِأَنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ يَحْفَظُ عَلَيْهِمْ دِينَهُمْ وَيَحْفَظُهُمْ فِي دُنْيَاهُمْ وَتَشْمَلُ كَذَلِكَ الْمَالَ بِأَنَّ اللهَ يَحْفَظُ عَلَيْكَ مَالَكَ، وَنَحْوَ ذَلِكَ
وَلِهَذَا كَانَ مِنْ أَذْكَارِ الصَّبَاحِ وَالْمَسَاءِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْعَافِيَةَ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ فِي دِينِي وَدُنْيَايَ وَأَهْلِي وَمَالِي